• NL
Librius

Librius is niet alleen een beheersvennootschap pur sang. Als vennootschap van de uitgevers van het boekenvak in Vlaanderen zoekt Librius samen met haar leden naar juridische en juridisch-technologische middelen om het illegale boekenaanbod op een doeltreffende wijze te bestrijden.

Het fenomeen piraterij en de Vlaamse boekensector

Het internet staat vol illegale content: op ' peer-to-peer' (P2P) websites, op ‘ direct download’ sites en op nieuwsgroepen allerhande. Tot een paar jaar geleden was het illegale aanbod vooral beperkt tot films, muziek en games. Maar met de doorbraak van de e-reader en (vooral) de iPad is ook de hoeveelheid illegale boeken op het internet exponentieel toegenomen. Op Google alleen worden jaarlijks naar schatting een miljard zoekopdrachten naar illegale boeken ingegeven. En het fenomeen groeit alleen maar, ook in Vlaanderen. 

Een eerste test-scan met Vlaamse titels (eigen productie en Vlaamse vertalingen) leerde al in juli 2011 dat maar liefst 29.000 illegale links naar die titels op het internet werden aangetroffen. Specifiek voor boeken zijn bovendien de grote hoeveelheid ' multi-packs', illegale links naar hele collecties van boeken (bv. alle titels van één welbepaalde auteur, een volledige stripreeks of een collectie-site netjes geordend per auteur en per genre. Vooral bestsellers, strips, non-fictie (lifestyle, kookboeken, ...) en fantasy worden hard getroffen, al toont een internaitonale rechtszaak aan dat wetenschappelije uitgaven evemin gespaard worden.

Librius blijft ook vandaag samenwerken met technologsche experts om de wildgroei van illegale (hyperlinks naar) boeken aanzienlijk te kunnen verminderen. Tegelijkertijd wil Librius inzetten op een positief image van het auteursrecht als fundament van een creatieve samenleving.

Bestaande wetgeving in gebreke

Ondertussen blijft de wetgever zoeken naar passende oplossingen om het fenomeen piraterij tegen te gaan of toch minstens in te dammen. In het Belgische parlement lagen reeds verschillende wetsvoorstellen op tafel, gaande van een globale licentie (een toeslag op het internetabonnement die het downloaden uit illegale bron volledig legaliseert) tot een systeem van ‘ graduated response’, waarbij de internetaccount van inbreukplegers na een reeks voorafgaande waarschuwingen tijdelijk kan worden opgeschort. Ook de aanbieders van betaaldiensten zoals PayPal worden geviseerd.
 
De huidige wetgeving laat toe om in rechte op te treden tegen inbreukplegers en tegen dienstverleners zoals Internet Service Providers (ISP) wier netwerk wordt gebruikt om een inbreuk op het auteursrecht te plegen. De dienstverleners worden evenwel beschermd door de Europese regelgeving met betrekking tot e-commerce. Deze laatste wetgeving bepaald dat ISP's niet kunnen worden verplicht om zelf actief illegale content op hun netwerk op te sporen. Ook de Europese privacy-wetgeving (' data retention') stelt grenzen en maakt het bv. moeilijk om in burgerlijke rechtszaken de identiteit van inbreukplegers te bekomen. Toch zien we enkele veranderingen in het Europese landschap, onder meer door de uitspraken van het Europese Hof van Jusitite en nieuwe intentieverklaringen door de Europese Commmissie. De recentste ontwikkelingen over wetgeving en rechtspraak inzake piraterij en auteursrecht vindt in de nieuwsrubriek onderaan de homepagina.
 

Piraterij en boeken: het beleid van Librius

Het beleid van Librius is eenvoudig: niet zozeer downloaderss zijn het probleem, maar het groeiende aanbod van illegale content. Het is dus niet opportuun, en commercieel ook niet zeer verstandig, om downloaders te viseren. Niet alleen zijn ze met velen en moeilijk op te sporen – laat staan voor de rechtbank te dagen – maar bovendien, en vooral, zijn downloaders in de eerste plaats ook consumenten en dus (potentiële) klanten van legale boeken, zowel in papieren als in digitale vorm. De nadruk bij piraterijbestrijding moet dus liggen op de uploaders,  hosts en commerciële dienstverleners die deze content wetens en willens onberoerd laten. 

Naast een focus op hosts, uploaders en commerciële dienstverleners en een positieve communicatie is een kwalitatief hoogstaand en redelijk geprijsd legaal aanbod cruciaal.  De kunst is om downloaders van illegale content om te leiden naar het legale aanbod. Geen makkelijke taak, want ze vereist een geïntegreerde aanpak op lange termijn. Het hart van de consument (terug)winnen, zeg maar.